ค้างเชียงคำสักคืน เช้าวันถัดมาจะเห็นเมืองไทลื้อในจังหวะที่ช้าลง

ในตัวอำเภอเชียงคำ เสียงแรกของวันมักมาก่อนแสงแรก เป็นเสียงล้อรถเข็นบนพื้นปูน เสียงถาดอะลูมิเนียมกระทบกัน และเสียงคนทักกันเบาๆ ตอนแม่ค้าจัดแผงในตลาดเช้า คนที่ขับรถผ่านเชียงคำตอนสายแล้วไปต่อจะไม่มีวันได้ยินเสียงนี้ เพราะพอถึงตอนนั้นตลาดก็เริ่มซาลงแล้ว

นั่นเป็นเหตุผลที่การค้างเชียงคำสักหนึ่งคืนเปลี่ยนภาพของอำเภอนี้ได้มาก ไม่ได้แปลว่าต้องเที่ยวมากขึ้น แต่แปลว่าได้อยู่ในช่วงเวลาที่ชุมชนใช้ชีวิตจริง

บ่ายที่มาถึง

ถ้ามาถึงตอนบ่าย ให้เช็กอินและวางของก่อน ไม่ต้องรีบออกไปตามจุดเที่ยว ช่วงบ่ายในอำเภอเล็กแดดมักแรงและถนนค่อนข้างเงียบ เป็นเวลาที่เหมาะกับการเดินดูรอบๆ ที่พักแบบไม่มีเป้าหมาย ดูว่าร้านข้าวร้านไหนยังเปิด ตลาดอยู่ทางไหน จะได้ไม่ต้องหาตอนเช้ามืด

ช่วงที่แดดเริ่มอ่อน ลองแวะวัดในตัวอำเภอสักแห่ง ใครยังไม่เคยเห็นวิหารไม้ของวัดนันตาราม ก็ลองอ่านเรื่องวิหารไม้สักและงานช่างแกะสลักของวัดนี้ไว้ก่อน แล้วค่อยไปนั่งดูของจริงในช่วงที่คนน้อย การได้นั่งเงียบๆ ในวิหารตอนบ่ายแก่ต่างจากการเดินถ่ายรูปแล้วรีบไปต่ออย่างเห็นได้ชัด

ค่ำในตัวอำเภอ

ค่ำในเชียงคำไม่ได้มีอะไรให้ทำมาก และนั่นคือข้อดี ร้านอาหารพื้นบ้านในตัวอำเภอมักเป็นร้านเล็กที่คนในพื้นที่กินกันเอง ลองสั่งกับข้าวเหนือแบบง่ายๆ อย่างแกงผักตามฤดู น้ำพริกกับผักลวก หรือของปิ้งย่าง ถ้าไม่แน่ใจว่าจานไหนเผ็ดแค่ไหน ถามคนขายตรงๆ ได้เลย

หลังมื้อเย็น อากาศช่วงปลายปีอาจเย็นลงเร็ว ถ้ามาช่วงนั้นควรเผื่อเสื้อแขนยาวไว้ การเข้านอนเร็วกว่าปกติสักหน่อยจะทำให้ตื่นทันช่วงที่ดีที่สุดของทริปนี้

การค้างคืนในอำเภอรอบนอกแทนการขับไปกลับทำให้ทริปผ่อนลงมาก ไม่ต่างจากที่คนเที่ยวน่านมักแนะนำว่าอย่าแค่แวะปัวแล้วขับกลับในวันเดียว เพราะเมืองเล็กพวกนี้จะเผยตัวเองช้าๆ ให้คนที่อยู่ข้ามคืนมากกว่า

เช้าตรู่

ตื่นก่อนฟ้าสว่าง แล้วเดินไปตลาดเช้าในตัวอำเภอ ช่วงนี้จะเห็นของสดจากสวนและนา ผักพื้นบ้านมัดเล็กๆ ขนมห่อใบตอง และกับข้าวถุงที่ทำมาขายตั้งแต่ก่อนรุ่งสาง บางแผงอาจมีผู้สูงอายุนั่งขายของจากบ้านตัวเอง ถ้าอยากถ่ายรูปคนให้ถามก่อนเสมอ และซื้อของสักอย่างเป็นการทักทายก็ดี

การกินข้าวเช้าที่ตลาดคือการเข้าใจอาหารของชุมชนได้เร็วที่สุด ไม่ต้องรู้ชื่อเมนูทุกอย่าง ชี้ถามได้ คนขายส่วนใหญ่ยินดีอธิบาย ถ้าวันนั้นเป็นวันพระ อาจเห็นคนในชุมชนเตรียมของไปทำบุญที่วัดด้วย

สายก่อนออกเดินทาง

หลังตลาดเลิก ลองเดินดูตรอกเล็กรอบวัดและบ้านไม้ที่ยังเหลืออยู่ บางหลังยังมีใต้ถุนโล่งให้เห็น ใครสนใจโครงสร้างของบ้านแบบนี้อ่านต่อได้ที่เรื่องใต้ถุนและยุ้งข้าวของเรือนไทลื้อ การเดินดูควรอยู่บนถนนสาธารณะ ไม่เข้าเขตบ้านคนโดยไม่ได้รับเชิญ

จากนั้นค่อยเก็บของคืนห้อง วันที่เหลือยังยาวพอจะไปต่อได้อีกทาง จะขับไปเล่นน้ำตกในเขตภูซางตอนบ่าย หรือมุ่งหน้าขึ้นภูลังกาแล้วค้างข้างบนเพื่อตื่นมาเจอหมอกคลุมหุบเขาอีกเช้าหนึ่งก็ได้ทั้งคู่ ทริปที่เริ่มจากเสียงตลาดก่อนรุ่งสางจะได้ไปจบที่ภูเขาในวันเดียวกัน