ไหว้พระวัดเก่าในตัวเมืองพะเยา ศรีอุโมงค์คำ วัดลี และพระธาตุจอมทอง

ระฆังใบเล็กหน้าวิหารดังขึ้นเป็นระยะ เสียงไม่ดัง แต่ก้องไปทั่วลานที่ยังมีน้ำค้างเกาะอยู่บนใบไม้ ควันธูปลอยบางๆ จากกระถางหน้าพระประธาน กลิ่นหอมจางๆ ผสมกับกลิ่นดอกไม้ที่ชาวบ้านเพิ่งนำมาวาง ตอนเช้าในวัดกลางเมืองพะเยาเป็นแบบนี้ เงียบพอให้ได้ยินเสียงไม้กวาดทางมะพร้าวที่ลานด้านหลัง

ตัวเมืองพะเยามีวัดเก่าหลายแห่งที่อยู่ไม่ไกลกัน นอกจากวัดหลวงริมกว๊านที่ประดิษฐานพระเจ้าตนหลวง ซึ่งคนมาพะเยาแทบทุกคนได้แวะแล้ว ยังมีวัดที่บรรยากาศสงบกว่าและเหมาะกับการเดินไหว้พระแบบไม่เร่งรีบ เส้นทางด้านล่างแบ่งเป็นช่วงของวัน ไม่ได้กำหนดเวลาเป๊ะ ปรับตามแรงและอากาศได้เลย

ก่อนออกเดิน เรื่องการแต่งกาย

การไหว้พระหลายวัดในวันเดียวแปลว่าต้องเดินกลางแจ้งไม่น้อย เสื้อควรมีแขนและไม่บาง กางเกงหรือกระโปรงควรยาวคลุมเข่า รองเท้าเลือกแบบถอดง่าย เพราะต้องถอดเข้าวิหารหลายรอบ

ปัญหาคือกางเกงขายาวตอนแดดแรงนั้นร้อนจริง ใครชอบใส่ยีนส์แต่กลัวอบ อาจหากางเกงยีนส์เนื้อผสมลินินที่ระบายอากาศได้ดีกว่ายีนส์หนา มาใส่เที่ยววัด จะสุภาพและเดินสบายขึ้น พกผ้าคลุมไหล่บางๆ ติดกระเป๋าไว้ก็ช่วยได้มาก

ช่วงเช้า วัดศรีอุโมงค์คำ

ช่วงเช้าเหมาะกับวัดในเขตเมืองเก่า เพราะอากาศยังเย็นและชาวบ้านมักมาทำบุญ บรรยากาศจะมีชีวิตมากกว่าตอนสาย

วัดศรีอุโมงค์คำเป็นวัดเก่าแก่ในตัวเมืองพะเยา มีวิหารและเจดีย์ที่สะท้อนงานศิลปะล้านนา ความน่าสนใจอยู่ที่บรรยากาศของวัดที่ยังผูกพันกับชุมชนรอบข้าง

  • เข้าวิหารกราบพระประธาน แล้วนั่งพักสักครู่
  • เดินรอบเจดีย์ช้าๆ สังเกตงานปูนปั้นและฐานเจดีย์
  • ดูพระพุทธรูปเก่าที่ประดิษฐานในวิหารและรอบลาน บางองค์อาจเป็นงานหินทราย ซึ่งมีวิธีสังเกตเนื้อหินกับพระพักตร์แบบช่างพะเยา ให้ดูประกอบ

ถ้าเช้าวันนั้นตรงกับวันพระ จะเห็นชาวบ้านถือขันข้าวและดอกไม้เข้าวัด ใครอยากร่วมด้วย ลองดูลำดับการทำบุญวันพระแบบที่คนต่างถิ่นทำตามได้ ไว้ก่อน จะได้ไม่เก้ๆ กังๆ

ช่วงสาย วัดลี

พอแดดเริ่มแรง ให้ไปต่อที่วัดลี อีกวัดเก่าในตัวเมืองพะเยา บรรยากาศเรียบง่ายและเงียบ เหมาะกับการนั่งพักในร่มก่อนเที่ยง

  • กราบพระในวิหารและอ่านป้ายข้อมูลของวัด ถ้ามี
  • เดินชมเจดีย์และงานศิลปกรรมรอบวัด
  • หาที่นั่งใต้ร่มไม้ ดื่มน้ำ พักเท้าก่อนช่วงบ่าย

วัดเก่าในเมืองแต่ละแห่งมักมีงานบูรณะต่อเนื่องตามกำลังศรัทธาของชาวบ้าน บางครั้งจะเห็นนั่งร้าน กองไม้ หรือส่วนที่กำลังซ่อม ไม่ต้องรู้สึกว่ามาผิดเวลา นี่คือภาพของวัดที่ยังมีชีวิตและมีคนดูแลอยู่ ถ้าอยากร่วมทำบุญบูรณะ ให้ถามผู้ดูแลวัดว่าทำได้ที่จุดใด

ระหว่างวัดลีกับจุดถัดไป จะเดินหรือใช้รถขึ้นอยู่กับที่พักและแรงที่เหลือ ช่วงกลางวันเป็นจังหวะที่ดีจะแวะกินมื้อเที่ยงและพักในที่ร่มสักพัก ไม่ต้องรีบไปต่อตอนแดดตรงหัว

ช่วงบ่ายแก่ วัดพระธาตุจอมทอง

ช่วงบ่ายแก่ไปจนถึงก่อนพลบคือเวลาที่เหมาะกับวัดพระธาตุจอมทอง วัดเก่าบนเนินเขาที่มองลงมาเห็นกว๊านพะเยากว้าง แสงช่วงนี้อ่อนลง เดินขึ้นเนินไม่ร้อนเท่าตอนกลางวัน

  • กราบพระธาตุและเดินรอบด้วยความสงบ
  • หยุดชมวิวกว๊านจากมุมสูง
  • ถ้าจะลงช่วงเย็น ระวังทางลาดและแสงที่เริ่มน้อย

ทางขึ้นมีความชัน ผู้สูงอายุหรือคนที่ข้อเข่าไม่ดีควรเดินช้าๆ และพักเป็นระยะ ส่วนคนที่ขับรถควรตรวจสอบเส้นทางและที่จอดกับทางวัดหรือคนในพื้นที่

เรื่องเล็กๆ ระหว่างวัน

  • ถอดรองเท้าก่อนขึ้นวิหาร และวางให้เป็นระเบียบ ไม่ขวางทางเดิน
  • ไม่ชี้เท้าไปทางพระพุทธรูป เวลานั่งให้พับเพียบ
  • ถ่ายรูปได้ในจุดที่ไม่มีป้ายห้าม แต่ไม่ถ่ายพระสงฆ์หรือคนที่กำลังกราบไหว้ในระยะใกล้
  • พูดคุยเบาๆ และปิดเสียงโทรศัพท์
  • ถ้าอยากรู้ประวัติวัด ให้อ่านจากป้ายของวัดหรือถามผู้ดูแลวัด ดีกว่าเชื่อเรื่องเล่าที่ไม่รู้ที่มา

สำหรับคนพะเยาหลายบ้าน การแวะวัดใกล้บ้านไม่ใช่กิจกรรมพิเศษของวันหยุด แต่เป็นส่วนหนึ่งของเช้าวันธรรมดา ไหว้พระเสร็จก็ทักทายคนรู้จักแล้วไปทำงานต่อ การเดินวัดในเมืองแบบช้าๆ จึงทำให้ได้เห็นจังหวะชีวิตแบบนั้นไปด้วยโดยไม่ต้องตั้งใจ